Mariana Medina-Sánchez: “Laguntza bidezko ugalketako tratamenduak eraldatzen ari dira mikrorrobotikaren, nanobiosentsoreen eta adimen artifizialaren konbergentziari esker”

Ugalketa-medikuntza benetako iraultza teknologikoa jasaten ari da. “Materialen zientzian, mikrofabrikazioan eta nanoteknologian egindako aurrerapenek atea ireki diete diagnostikorako eta tratamendu gero eta doi eta pertsonalizatuagoetarako tresna berriei”, adierazi du Mariana Medina-Sánchezek Nature Nanotechnology aldizkarian argitaratutako artikuluan, zeina Friedrich Striggow doktorearekin, Pallavi Jharekin eta AEBko Michigan Estatuko Unibertsitateko Ripla Arora irakasle eta lankidearekin idatzi baitu. “Mikrorrobotikaren, nanobiosentsoreen eta adimen artifizialaren konbergentzia laguntza bidezko ugalketako tratamenduak eraldatzen ari da. Teknologia horiek aukera ematen dute gametoak doitasun handiagoz manipulatzeko, enbrioiak hobeto hautatzeko eta algoritmo aurreratuek lagundutako erabaki klinikoak hartzeko, ernalketa lagunduaren arrakasta-tasak handitze aldera”, nabarmendu dute egileek.

Terapia minimoki inbaditzaileak funtsezkoak dira, traumatismo txikiagoa eta errekuperazio azkarragoa ahalbidetzen baitute, eta albo-ondorio gutxiago baitituzte. Hala ere, prozedura horiek egiteko tresna konbentzionalek, hala nola tresna laparoskopikoek, gidek eta kateterrek, milimetro eta zentimetro arteko diametroa izaten dute, eta, askotan, ez dute egokitzeko moduko maniobragarritasunik, eta horrek haien eraginkortasuna mugatzen du, batez ere iristeko zailak diren gorputzeko lekuetan. 

Horretarako, Mariana Medina-Sánchez doktoreak zuzendutako nazioarteko taldeak mikrokateter magnetiko autopropultsatu eta gidatuak fabrikatu ditu doitasunezko medikuntzarako.  “Kateterra metodo eskalagarri baten bidez fabrikatzen da, eta mikropartikula edo nanopartikula magnetiko programatuak ditu kanpoko eremu magnetikoei erantzuteko. Horri esker, mugimendu leunak eta kontrolatuak egin daitezke, flagelo baten ondulazioen antzekoak, giza gorputzaren kanal estu eta konplexuetan nabigatzea erraztuz, ehunei kalte egin diezaieketen indarrik egin gabe”, azaldu du Zhi Chenek, Advanced Materialsen argitaratutako lanaren lehen egile eta nanoGUNEko Nanobiosistema taldeko ikertzaileak. Bultzada mekaniko tradizionalen aldean, zeinek indar handiak eta zulatzeko arriskua sor baititzakete, sistema horrek nabarmen murrizten du ehunetan eragindako indarra. Gainera, partikula magnetikoek kontraste-agente gisa jarduten dute, eta, horri esker, kateterra ultrasoinu bidez ikus daiteke interbentzioa egiten den bitartean.

“Espermatozoideak Falopioren tronpetan zuzenean askatzen eta enbrioiak doitasunez askatzen eraginkorra dela erakutsi du gailuak, eta ernalezintasun kasuetan eta haurdunaldia behin eta berriz galtzen den kasuetan arrakasta izateko aukerak handituko dituela espero da”, erantsi du Medina-Sanchezek. Taldeak hiru dimentsioko ereduetan eta animalia-ereduetan baliozkotu du teknologia; biak ala biak funtsezko urratsak medikuntzan aplikatu aurretik teknika segurua dela bermatzeko. Azterketa aurrekliniko horren beste faktore garrantzitsu bat da material biobateragarriak erabiltzea. Material horietako batzuk erabilera klinikorako onartuta daude eta horrek ateak irekitzen dizkie etorkizuneko saiakuntza klinikoei.

Gailuaren beste abantaila handietako bat da kateterra kanpora konektatuta egoten dela prozedura osoan: “kanpoko eremu magnetikoen bidez kontrolatzen da, eta bere funtzioa bete ondoren, erabat kentzen da”, adierazi du ikertzaileak. Ikuspegi horrek saihestu egiten du gorputzean uztea epe luzera zer portaera biologiko duten oraindik aztertu gabeko materialak.

Medina-Sánchezek adierazi duenez “mikrorrobotikaren eta eskala txikiko kateter konbentzionalen arteko konbinazio berritzailea da. Konbinazio horri esker, mikrorrobotikaren abantailak aprobetxa daitezke —esaterako, doitasuna eta kontrola espazio txikietan—, bai eta kateter klinikoei buruzko ezagutza eta segurtasuna ere, zeinak prozeduraren ondoren erabat ken baitaitezke.  Hala, mikrorrobotika medikoko teknologia berriak klinikoki erabiltzeko bidean tarteko urrats erabakigarri bat eman da”.

Azterlanean aurkeztutako metodoek eta gailuek bidea errazten diete doitasunezko medikuntzako aplikazio berriei, bereziki ugalketa-medikuntzari dagokionez, eta beste eremu biomediko batzuetara hedatzeko potentziala dute, hala nola erradiologia interbentzionistara. Teknologia babestuta dago patente-eskaera baten bidez, eta nanoGUNEren jabetza industrialeko aktiboen parte da.

Egileek diotenez, etorkizunean, aurrerapen horiek lagunduriko ernalketako prozesu erabat automatizatuak sortzea ekar dezakete. Hala ere, praktika klinikoan sartu ahal izateko erronka tekniko, biologiko eta etiko handiak gainditu beharko dira, eta beti bermatu beharko da prozedurak seguruak, eraginkorrak eta pazienteen ongizatean zentratuak direla.