TextaDNA proiektua DNA-oinarriko zuntz polimerikoen bitartezko datu-biltegiratzea garatzen ari da
TextaDNA proiektua, EIC Pathfinder programak finantzatua eta CIC nanoGUNE-k koordinatua, etengabe aurrera doa bere misioan: zuntz polimerikoetan integratutako DNA oinarri duen datu-biltegiratzearen belaunaldi berri bat garatzea. DNA-sintesi eta -sekuentziazioan espezializatutako Eurofins Genomics multinazional alemaniarrarekin elkarlanean, lan-fluxu oso bat eraikitzen ari da partzuergoa, zeinak aukera emango baitu informazio digitala DNA-sekuentzietan kodetzeko, polimero-oinarriko nanomaterialetan txertatzeko eta, geroago, fideltasun handiz berreskuratu eta deskodetzeko.
Datuek esponentzialki hazten jarraitzen dute, eta, horrekin batera, memoria-biltegiratzeko soluzio hobeen eskaria ere hazten doa. DNA sintetikoa hautagai sendoa da beharrizan horri erantzuteko, haren informazio-dentsitate handia, iraunkortasuna eta bizitzaren molekula gisa duen garrantzia direla eta. TextaDNA-k memoria-biltegiratze konbentzionalaren alternatiba bat proposatzen du, ehunetan edo beste plataforma material batzuetan sar daitezkeen zuntz malguetan informazioa daramaten oligonukleotidoak txertatzen dituena. Teorian, disko gogorrez betetako gela bateko informazio guztia ere gorde daiteke arroz-ale baten tamainako DNA-bolumen batean. Lehen bi urteetan, proiektuak lan-fluxu bat ezartzea lortu du, hurrengo belaunaldiko sekuentziatze-teknologietara egokitutako kodeketa- eta deskodeketa-eskema bat garatzea barne hartzen duena. Zenbait algoritmo esploratzea eta zuntzetan bildutako datuak irakurtzeko optimizatutako deskodeketa-arkitektura bat ezartzea dakar horrek.
Eurofins Genomicsek aurrera egin du oligonukleotido egonkorren sintesian, eta zenbait sekuentzia-multzo sortu ditu kontzeptua frogatzeko, fase solidoko DNAren sintesiaren protokoloak optimizatuz batera. nanoGUNE-k, modu paraleloan, DNA babesteko eta beharrezkoa denean informazioaren berreskuratze kontrolatu eta ez-suntsitzailea gaitzeko ahalmena duten zuntz polimerikoen banku bat sortu du. Lan horrek datu molekularrak biltegiratzeko teknologia berrien garapenean berrikuntza gehiago egiteko oinarri teknologiko bat ezartzen du, eta Europan arlo horretako berrikuntza-ekosistema bat sortzen laguntzen du. TextaDNA-ren hurrengo fasean, balizko bazkide eta inbertitzaileekin batera lan egingo du partzuergoak hainbat aplikaziotako erabilera-kasuak garatzeko, produktu-egiaztapenetik hasi eta datu-artxibatzeraino.
TextaDNA-k Aholkularitza Batzorde bat du, hainbat aplikazio-eremu biltzen dituzten sei industria-ordezkariz osatua, DNAren biltegiratze digitala merkaturatzeko ibilbide-orria zehazteko. Horien artean daude Kataluniako Packaging Cluster (Espainia), ontziratze-sektoreko informazio-jarraipenerako; Particular Materials (Italia), Elementag bere teknologiarekin, etiketatze molekularraren bidezko produktuen egiaztapen eta trazabilitaterako; eta Manufaktur Falck (Alemania), edizio mugatuko larru-produktuen fabrikatzailea, luxuzko sektoreko faltsifikazioen aurkako teknologietarako. Horiez gain, Biolan ere badago kontseiluan, biodetekzioko soluzioetan lider den enpresa bioteknologiko espainiarra, DNA-detekzioko proben garapenean sinergiak esploratzeko. Azkenik, Municheko (Alemania) Ludwig-Maximilians-Universität-eko (LMU) Thomas Carell irakasleak oligonukleotidoen modifikazioei buruzko orientazio zientifikoa emango du, eta Tasakis Venture Strategy-ko (Belgika) Rafail Tasakisek, berriz, proiektuaren komertzializazioaren ibilbide-orrirako orientazioa eskainiz hartuko du parte. Aholkularitza Batzordearen lehen bilera maiatzaren hasieran egitekoa da. Saio horrek lorpen giltzarriak aurkezteko eta TextaDNA-ren merkaturatze-ahaleginen sustapenak behar duen orientazio estrategikoa indartzeko plataforma gisa balioko du.
Europar Batasuna DNA-oinarriko datu-biltegiratze ekosistema bultzatzeko estrategia zabal bat hedatzen ari da, baita zientzialariak, berritzaileak eta enpresak elkartzen ere, DigNA portfolio bezalako ekimenen bidez eta Erroman (Italia) 2026ko maiatzaren amaieran egin zen "DNA bidezko Biltegiratzea eta Konputazioa" nazioarteko konferentzia antolatuz. Konferentziaren helburua lankidetza eta berrikuntza sustatzea zen, DNAn datuak gordetzeko eremu berritzailean lan egiten duten ikertzaile eta aditu onenak bilduz.