Industriak, erakundeek eta ikerketak bat egin dute Donostian gaitasun kuantikoan aurrerapausoak emateko

Q-Expo teknologia kuantikoei eta ikerketatik merkaturako trantsizioari eskainitako Europako ekitaldi nagusietako bat da, eta, esparru horretan, Quantum Readiness for Business ekitaldi paraleloak balio-kate kuantiko osoko 100 ordezkari baino gehiago bildu ditu, besteak beste, teknologia-garatzaileak, ikerketa-erakundeak, erakunde publikoak eta konputazio kuantikoa etorkizuneko azken erabiltzaile gisa hartzea aztertzen ari diren industria-enpresak. Ekitaldia Europako komunitate kuantikoa lotzen duen nazioarteko foro zabalago baten barruan antolatu da, eta plataforma gisa balio izan du Europako eragileak eta Japonia, Hego Korea, Kanada eta beste herrialde batzuetako nazioarteko ordezkaritzak euskal ekosistema kuantikoarekin lotzeko eta eskualdeen arteko elkarrizketa eta lankidetza sustatzeko.

Ekitaldia batera antolatu dute Gipuzkoako Foru Aldundiak, BIC Gipuzkoak, Basque Quantumek, CIC nanoGUNEk, Quantum Motionek, Adigitalek eta Multiverse Computingek helburu partekatu batekin: lankidetza indartzea hardware kuantikoaren eta teknologia gaitzaileen ikerketa eta garapenetik garapen horiek industrian erabiltzeko kasuetan integratu arteko katean.

Ikerketako, industriako eta Europako ekimen politikoetako ordezkari nabarmenek ekarpenak egin dizkiote programari, eta horrek erakusten du askotariko eragileek parte hartzen dutela teknologia kuantikoek laborategitik harago aurrera egin dezaten. Hona hemen parte hartu duten hizlarietako batzuk: José María Pitarke, CIC nanoGUNEko zuzendaria; Eleni Diamanti, European Quantum Flagship ekimeneko lehendakariordea; César Tello, Adigitaleko CEOa; Román Orús, Multiverse Computingeko zuzendari zientifikoa; Fernando González-Zalba, CIC nanoGUNEko Ikerbasque Research Professor eta Quantum Motioneko ingeniari nagusia; Javier Aizpurua, Basque Quantum Strategyko zuzendaria, eta Eider Mendoza, Gipuzkoako Foru Aldundiko ahaldun nagusia.

Elkarrekin, Europan prestakuntza kuantikoan aurrera egiteko beharrezkoak diren baldintza politiko, zientifiko eta industrialei buruzko ikuspegi osagarriak eskaini dituzte, baita azken erabiltzaileekiko konpromiso goiztiarra erakutsi ere. Hizlariek azpimarratu dute garrantzitsua dela ekosistema osoan ekintzak koordinatzea azpiegiturarako sarbidea, talentuaren garapena eta epe luzeko lankidetza bermatzeko.

“Euskadik eta, bereziki, Gipuzkoak aktiboki laguntzen diote Europako ekosistema kuantikoari. Nazioarteko adituak eta eragileak tokian-tokian garatzen ari diren gaitasunekin konektatzea funtsezkoa da gure eskualdeak teknologia kuantikoen hurrengo fasean zeregin esanguratsua izango duela bermatzeko”, adierazi zuen Eider Mendoza Gipuzkoako ahaldun nagusiak.

Eleni Diamanti Flagship ekimenaren Aholku Taldeko kidearen arabera, “Europaren erronka ez da soilik bikaintasun zientifikoa, baizik eta inpaktu sistemikoa. Ekosistema kuantiko lehiakorra eraikitzeko, interakzio jarraitua behar da ikerketaren, industriaren eta politiken artean, eta konpromiso goiztiarra etorkizuneko erabiltzaileekin”. 

“Ikerketaren eta merkatuaren arteko zubi-lana egin behar dugu, Espainiak teknologia kuantikoetan duen bikaintasun zientifikoa enpresa eskalagarri, mundu errealeko aplikazio eta lidergo global bihurtze aldera lankidetza publiko-pribatu sendoaren bidez”, esan du César Tello Adigitaleko zuzendariak. Eta hau gaineratu du: "Etorkizun horretan, Adigitalek funtsezko zeregina du industriaren, erakundeen, Europaren eta Latinoamerikaren arteko zubi gisa, kuantikaren adopzioa, eskalagarritasuna eta nazioarteko lehiakortasuna bultzatzen laguntzeko".

Fernando González-Zalbak, CIC nanoGUNEko Ikerbasque Research Professor eta Quantum Motioneko ingeniari nagusiak, nabarmendu zuenez, “industriaren ikuspegitik, funtsezkoa da lankidetza goiztiarra izatea Euskadikoak bezalako ikerketa zentroekin eta eskualdeko ekosistemekin arrisku teknologikoa murrizteko eta hedapena bizkortzeko. Ildo horretan, epe luzerako lankidetzak sortzea erabakigarria da ikerketa kuantikoa industriak modu errealistan zabal ditzakeen teknologia bihurtzeko”.

Parte-hartzaileek aukera izan dute Euskal Autonomia Erkidegoan aurrerapen zientifikoa eta berrikuntza industriala babesten duten bi instalazio enblematiko bisitatzeko: IBM Quantum System Two eta nanoGUNEren hardware kuantikoko laborategiak, non gailu kuantiko aurreratuak garatzen ari baitira Quantum Motionekin lankidetzan.

Oro har, ekitaldiak teknologia garatzaileen, arduradun politikoen, ikertzaileen eta azken erabiltzaile posibleen arteko interakzio goiztiarrerako espazio partekatuak sortzearen garrantzia nabarmendu du. Programak barne hartu ditu parekatze-saio espezifikoak eta parte-hartzaileei aukera egituratuak eskaini dizkiete kontaktuak ezartzeko, lankidetza posibleak aztertzeko eta teknologia-hornitzaileen eta konputazio kuantikoaren etorkizuneko aplikazioetan interesa duten erakundeen arteko interes komunak identifikatzeko. Elkarreragin horiek funtsezkotzat jo dira teknologia kuantikoek benetako industria-premiekin bat egingo dutela bermatzeko eta, orobat, ziurtatzeko enpresak gero eta prestatuagoak egongo direla soluzio kuantikoak heldu ahala haiek ebaluatzeko, hartzeko eta integratzeko.